Wzmianka o bitwie pochodzi z kroniki biskupa merseburskiego Thietmara. Uzupełnia ją zapis Rocznikach Kwedlinburskich. Piechota i łucznicy Chrobrego mieli pokonać w niej 200 doborowych rycerzy niemieckich, przy czym liczba ta mogła zostać przez kronikarza intencyjnie zaniżona. Sam cesarz Henryk II, upokorzony musiał ratować się ucieczką. Kronikarz pisał o wielkiej żałobie.

Autorzy wskazywali różne potencjalne lokalizacje, a najczęściej Bagna Przemkowskie nieopodal Szprotawy. Były to jednak tylko domysły, teorie. 

Od wydarzenia minęło ponad 1000 lat i chyba tylko jakiś cud, łut szczęścia mógł naprowadzić na właściwy trop - mówi Maciej Boryna, dyrektor muzeum. Stanowisk pasujących do geograficznego opisu miejsca jest wiele. Po latach niepowodzeń, niemniej zawsze wzbogacających naszą wiedzę w przedmiocie, podeszliśmy do sprawy od nowa i kompleksowo. Ale tu też zadecydowało przypadkowe odkrycie, podobnie jak miało to miejsce przy badaniach nad Wałami Śląskimi.

Co oczywiste, w trosce o bezpieczeństwo wytypowanego rozległego stanowiska nie możemy ujawnić jego lokalizacji. Z gotowym opracowaniem zapoznamy najpierw służby konserwatorskie, proponując zapewne archeologiczne przebadanie wskazanych miejsc związanych z bitwą, tj. trasę przemarszu niemieckich wojsk, miejsce obozowiska oraz tereny głównego starcia i likwidacji pozostałości rozbitych sił przeciwnika - wylicza M.Boryna. A zainteresowanych zapraszamy do zapoznania się z pierwszą częścią wspomnianego opracowania pt. Identyfikacja Dziadoszyców i miejscowość Ilua.

Na zdjęciu: Maciej Boryna przy pomniku Bitwy w Lesie Dziadoszyców, odsłoniętym w 2019 roku w Parku Słowiańskim w Szprotawie.